Tarımsal Danışmanlık ve
KKYDP Hibe Projeleri
Sıfırdan kuracağınız ya da modernize edeceğiniz tüm tarım ve hayvancılık yatırımlarınızda; fizibilite, mimari projelendirme, KKYDP hibe başvuruları ve şantiye yönetimine kadar tüm süreçleri tek elden yönetiyoruz.
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP), T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen, tamamen ulusal bütçeden finanse edilen ve geri ödemesiz hibe sağlayan bir destek programıdır. Her yıl düzenli olarak hayvancılık, ürün işleme, yenilenebilir enerji, akıllı tarım ve kırsal turizm yatırımları desteklenmektedir. Başvuru takvimi her yıl güncellenir — hazırlığınızı önceden tamamlayın.
KKYDP Hibe Hesaplayıcı
Yatırım bütçenizi ve hibe oranınızı hemen belirleyin
KKYDP Nedir, Amacı Ne?
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP); 5488 sayılı Tarım Kanununun 19. maddesi ve 2800 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına dayanılarak hazırlanmış, yıllık tebliğlerle güncellenen bir hibe destek programıdır.
Programın amacı resmi olarak şöyle tanımlanmıştır: Kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi entegrasyonunun sağlanması için aile işletmeciliği faaliyetleri ile mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması ve yeni teknoloji içeren yatırımların teşvik edilmesi.
Özetle: Tarımsal yatırımınızı modernize etmek, yeni tesis kurmak veya işleme kapasitesi oluşturmak istiyorsanız, devlet bu yatırımın önemli bir bölümünü hibe olarak karşılıyor.
KKYDP mi, IPARD mı? Hangisi Size Uygun?
Bu iki programın ayrımını bilmek, başvurudan önce en kritik kararı doğru vermenizi sağlar.
| Özellik | KKYDP | IPARD |
|---|---|---|
| Yöneten kurum | Tarım ve Orman Bakanlığı (TRGM) | TKDK |
| Finansman | Ulusal bütçe | AB + Türkiye ortak |
| Başvuru yeri | İl Tarım ve Orman Müdürlüğü/Online Başvuru | TKDK Online Sistemi |
| Hedef kitle | KOBİ (mikro, küçük, orta ölçek) | Tüm yatırımcılar |
| AB standardı zorunluluğu | Hayır | Evet |
| Başvuru sıklığı | Yılda 1 kez | Çağrı dönemlerine göre |
| Hibe oranı | %50 - %65 | %50 - %65 |
| Karar mercii | İl + Merkez Komisyonu | TKDK |
| Sonuç süresi | 24 ay | 35 ay |
Her iki programa da aynı anda başvurabilir misiniz? Aynı harcama kalemi için iki farklı hibeden yararlanılamaz. Ancak projenizin farklı kalemlerine farklı destekler planlanabilir. Bunu birlikte değerlendiriyoruz.
KKYDP Başvuru Ş?artları ve Uygunluk Kriterleri
Başvurabilecekler: Üretici örgütleri ile kadınlar ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere, mikro, küçük veya orta ölçekli işletme statüsündeki gerçek kişi şahıs işletmeleri ve tüzel kişi şirketler (limited, anonim, kollektif şirketler, kooperatifler, tarımsal üretici birlikleri ve ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri) başvurabilir.
Genç girişimci tanımı: Başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişi.
Zorunlu ön koşullar: Bakanlığın ÇKS, tarımsal üretim kayıt sistemi veya diğer kayıt sistemlerinden birine kayıtlı olmak zorunludur. Vergi ve SGK borcu olmamalı; son 3 yıl üst üste vergi öncesi zarar gösteren işletmeler başvuramaz; yetkili müdürler ile ortakların adli sicil kaydı olmamalıdır.
Başvuramayacaklar: Kamu görevlileri ve devlet memurları bireysel başvuruda bulunamaz. KOBİ sınırını aşan büyük ölçekli işletmeler bu programın kapsamı dışındadır.
Yatırım Nerede Yapılabilir? Arazi ve Ruhsat Ş?artları
Bu bölüm, başvuru öncesinde en çok gözden kaçırılan teknik detayları içeriyor. Arazi uygunsuzluğu veya eksik izin, hazırlanmış bir dosyayı sıfırlayabilir.
Kırsal alan şartı: Yatırım yerinin köy, belde, kırsal mahalle veya TÜİK tarafından kırsal ya da orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden birinde bulunması gerekir.
Tarım arazisi izni: Tarım arazileri üzerinde yapılacak tüm yatırımlar için 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu kapsamında izin alınması zorunludur. Bu izin belgesi başvuru aşamasında sisteme yüklenmelidir. İzin gerektirmediği durumlarda ise İl Müdürlüğünden alınan muafiyet yazısı yüklenir.
Orman, mera ve zeytin arazileri: 6831 sayılı Orman Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu veya 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu kapsamındaki araziler için ayrıca izin belgesi zorunludur.
Kiralık arazi: Kira sözleşmesinin başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 yıl kapsaması gerekir. İnşai faaliyet içeren projelerde ayrıca tapu üzerine üst hakkı şerhi zorunludur.
Hisseli arazi: Diğer hissedarların muvafakatnamesi ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az 7 yıl süreyle başka tesis kurmayacaklarına dair noter onaylı taahhütname gerekir.
Kritik Uyarı: Sözleşme imzalanmadan önce yatırıma kesinlikle başlayamazsınız. Sözleşmeden önce başlayan yatırım giderleri hibe kapsamı dışında kalır.
Hangi Yatırımlar KKYDP Kapsamında?
KKYDP, Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımları olmak üzere iki ana kategori altında toplamda 13 yatırım konusunu kapsıyor.
A Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar: Büyük Ölçekli Yatırımın Doğru Adresi
Bu kategori, KKYDP'nin en yüksek hibe limitlerini barındıran ana yatırım grubudur. Tarımsal Ürün İşleme, hayvancılık sabit yatırımlar, yenilenebilir enerji, su ürünleri yetiştiriciliği ve gübre üretim tesisleri bu kategorinin kapsamına giriyor.
Hibeye esas proje üst limitleri her yıl yayımlanan tebliğle yeniden belirleniyor. Güncel limitler için Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün resmi sayfasını takip edin ya da bizimle iletişime geçin her dönem açıklandığında sizi bilgilendiriyoruz.
Kritik Kural Tek Ürün Grubu: Aynı projede farklı konu kodlarına giren ürün veya ürün gruplarının birlikte işlenmesine yönelik başvuru yapılamaz. Örneğin sütü işlediği bir tesiste aynı projede meyve-sebze işleme kalemi bulunamaz. Soğuk hava depolarında farklı ürün gruplarının birlikte depolanması ise bu kuralın istisnasıdır.
1. Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması (TÜİ)
Bu başlık altında dört ayrı alt konu kodu var. Hangi ürünü işlediğinize göre doğru alt kodu seçmek şart yanlış koda yapılan başvurular değerlendirme dışı bırakılıyor.
T-A Tıbbi ve Aromatik Bitki İşleme
Lavanta, kekik, nane, adaçayı, kimyon, çörek otu gibi tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi, kurutulması ve paketlenmesine yönelik tesisler bu kod altında destekleniyor.
Desteklenen Yatırımlar: Konveyörlü veya tünel tipi kurutma hatları, eleme ve ayıklama makineleri, damıtma üniteleri (uçucu yağ üretimi), öğütme ve granül hazırlama ekipmanları, torbalama ve paketleme makineleri, soğuk depolama üniteleri, kalite kontrol laboratuvar altyapısı.
Somut Örnekler: Lavanta uçucu yağ damıtma ve paketleme tesisi, kekik-nane-adaçayı kurutma hattı ve çay paketleme ünitesi, çörek otu ve kimyon öğütme-paketleme tesisi, ıhlamur ve kuşburnu kurutma + paketleme hattı.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
T-B Bitkisel Ürün İşleme
Meyve, sebze, hububat, baklagil, yağlı tohumlar ve bitkisel kaynaklı ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tesisler.
Desteklenen Yatırımlar:
Meyve-sebze işleme alanında yıkama, sıralama, boyutlandırma ve paketleme hatları; salça, reçel, meyve suyu, komposto ve konserve üretim hatları; pastörizasyon ve sterilizasyon ekipmanları; soğuk hava deposu inşaatı ve iklimlendirme sistemleri bu kapsamda değerlendiriliyor.
Kurutma tesisleri alanında ise güneş enerjili veya konveyörlü kurutma hatları (incir, kayısı, üzüm, domates, biber, fındık için altyapı dahil), kurutma tünelleri ve soğuk depolama üniteleri destekleniyor.
Yağlı tohum ve tahıl işlemde zeytinyağı entegre işleme tesisi (hasat makinesi hariç), rafine ünitesi, dolum ve paketleme hatları ile hububat ve baklagil işleme, değirmencilik, paketleme ve depolama tesisleri kapsam dahilinde.
Somut Örnekler: İncir ve kayısı kurutma + sınıflandırma + paketleme tesisi, domates salçası ve biber sosu üretim hattı, zeytinyağı entegre işleme ve şişeleme ünitesi, üzüm pekmezi ve kurutulmuş meyve işleme hattı, büyük kapasiteli meyve soğuk hava deposu.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
T-C Hayvansal Ürün İşleme
Süt, et, yumurta ve diğer hayvansal kaynaklı ürünlerin işlenmesi ve paketlenmesine yönelik tesisler.
Desteklenen Yatırımlar:
Süt ve süt ürünleri işlemde pastörizasyon ve UHT hattı, peynir-yoğurt-ayran-tereyağı üretim ekipmanları, soğuk hava deposu ve depolama tankları, ambalajlama ve etiketleme hatları, laboratuvar ve kalite kontrol altyapısı ile atık su arıtma sistemleri hibe kapsamında.
Et ve et ürünleri işlemde ise et parçalama tesisi, sucuk-salam-pastırma-kavurma üretim hatları, marinasyon ve vakum paketleme ekipmanları ile soğuk zincir depolama altyapısı destekleniyor.
Yumurta işlemde yıkama, boyutlandırma ve paketleme hatları ile soğuk muhafaza üniteleri kapsam dahilinde.
Somut Örnekler: Günlük 5.000 lt kapasiteli peynir üretim tesisi, köy yoğurdu ve tereyağı işleme ünitesi, et işleme ve sucuk üretim hattı, organik yumurta paketleme tesisi.
AB Gıda Standartları: Hayvansal Ürün işleme tesisleri, Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuat kapsamında işletme Kayıt/Çalışma Onay/Onay belgesi almak zorunda. Sözleşme aşamasında isteniyor başvurudan önce bu süreci başlatın.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
T-D Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu
Büyük ölçekli depolama yatırımları bu ayrı alt kod altında değerlendiriliyor.
Desteklenen Yatırımlar: Galvanizli çelik silo inşaatı (tahıl, hububat, baklagil), büyük kapasiteli soğuk hava deposu inşaatı ve iklimlendirme sistemleri, kontrollü atmosfer depolama altyapısı.
Somut Örnekler: Büyük kapasiteli buğday çelik silosu, kontrollü atmosfer elma-armut soğuk hava deposu, toptancı hali entegre soğuk depo.
Depo Uyarısı: Tebliğ, doğal yapıların (mağara, kaya oyuğu vb.) depo kapsamında kabul edilmeyeceğini açıkça düzenliyor.
Dikkat Kısıtlı Nitelik: Bu alt kod yalnızca yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuruya açık. Kısmen tamamlama ve kapasite artırımı başvurusu yapılamıyor.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
2. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlar (TÜY)
Bu başlık altında 6 farklı alt konu kodu bulunuyor. Her alt kod farklı bir üretim sektörünü kapsıyor doğru kodu seçmek başvurunuzun temelini oluşturuyor.
TY-A Modern Yeni Seralar
İçerisinde sıcaklık, nem, hava akışı ve CO2 gibi çevre koşullarının yapay yollarla kontrol altında tutulduğu tüm kapalı üretim ortamları bu kapsamda. Dikey tarım tesisleri de dahil.
Desteklenen Yatırımlar: Cam veya polietilen sera yapımı, iklimlendirme ve ısıtma sistemleri, damla sulama ve fertigasyon altyapısı, aydınlatma sistemleri, CO2 dozlama sistemleri, otomasyon ve kontrol sistemleri, hasat sonrası soğutma altyapısı.
Somut Örnekler: Modern domates-biber serası, çilek yetiştiriciliği yüksek tüneli, ısı pompalı modern salatalık serası, dikey tarım modülü kurulumu.
TDOSB Önceliği: Kapalı ortamda bitkisel üretim yatırımlarında, ilinizde Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (TDOSB) varsa puan sıralamasına bakılmaksızın bu bölgedeki projeler önce destekleniyor. TDOSB'de yatırım planlıyorsanız ciddi bir avantajınız var.
Dikkat Kısıtlı Nitelik: Yalnızca yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuru yapılabiliyor.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
TY-B Büyükbaş Hayvancılık Sabit Yatırım
Süt ve besi amaçlı büyükbaş hayvancılık (inek, manda) tesisleri.
Desteklenen Yatırımlar: Ahır inşaatı veya modernizasyonu, serbest ve bağlı duraklı sistemler, sağım ünitesi ve ekipmanları, süt soğutma tankı ve süt hattı, yem karma ve dağıtım sistemi, silaj çukuru ve yem deposu, gübre deposu ve sıvı gübre yönetim sistemi, bakıcı evi, hayvan kimlik ve takip sistemi ekipmanları, izoleli portatif hayvan barınağı çadırı (kapasite oranında, 1 adet).
Somut Örnekler: Serbest duraklı inek ahırı ve robotik sağım ünitesi, manda ahırı modernizasyonu, besi ahırı ve padok inşaatı, mevcut ahırın havalandırma ve gübre sistemi modernizasyonu.
Su Kısıtlı Havzaları Kritik Uyarı: Bakanlığın belirlediği su kısıtlı olan havzalarda büyükbaş için yeni tesis ve kısmen tamamlama başvuruları hibe kapsamı dışındadır. Arazinizin bu listeye girip girmediğini başvurudan önce İl Müdürlüğünden teyit edin.
Süt Havzası Öncelikli İller (+Puan): Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli.
Besi Havzası Öncelikli İller (+Puan): Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Ş?ırnak, Tunceli ve Van.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
TY-C Küçükbaş Hayvancılık Sabit Yatırım
Koyun ve keçi yetiştiriciliği (süt ve et amaçlı) tesisleri.
Desteklenen Yatırımlar: Kapalı veya yarı açık barınak inşaatı, küçükbaş sağım ünitesi, yem deposu ve dağıtım sistemi, gübre yönetim altyapısı, bakıcı evi, gezginci/yaylacılık üreticiler için karavan alımı (Bakanlık kayıt belgesi şartıyla), izoleli portatif hayvan barınağı çadırı.
Somut Örnekler: Koyun ahırı ve sağım ünitesi, entegre keçi barınağı, mevcut alanın modernizasyonu ve sağım sistemi kurulumu, damızlık küçükbaş işletmesi altyapısı.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
TY-D Kanatlı Yetiştiriciliği Sabit Yatırım
Broiler, hindi, ördek, bıldırcın ve yumurta tavuğu yetiştiricilik tesisleri.
Desteklenen Yatırımlar: Entegre kümes inşaatı, otomatik yemleme ve sulama sistemleri, havalandırma ve iklimlendirme altyapısı, biyogüvenlik sistemleri, gübre depolama ve biyogaz hazırlık altyapısı, kafes-kafessiz ve organik yetiştiricilik sistemleri, otomatik yumurta toplama, sınıflandırma ve paketleme hatları.
Planlı Üretim Bölgesi İlleri: Adana, Adıyaman, Amasya, Bingöl, Çorum, Elazığ, Gaziantep, Giresun, Hatay, Kilis, Kahramanmaraş, Malatya, Ordu, Osmaniye, Samsun, Sinop ve Tokat illerinde kanatlı yatırımlarına artı puan veriliyor ancak üretim planlaması kısıtları da söz konusu olabiliyor. Başvurmadan önce İl Müdürlüğü ile mutlaka teyit edin.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
TY-E Kültür Mantarı Sabit Yatırım
Ticari ölçekte kültür mantarı üretim tesisleri.
Desteklenen Yatırımlar: Yetiştirme odaları (mantarhane) inşaatı, iklimlendirme sistemleri, sterilizasyon ekipmanları, kompost ve substrat hazırlama üniteleri, soğutma ve havalandırma sistemleri, hasat ve paketleme ekipmanları, soğuk zincir altyapısı.
Somut Örnekler: İstiridye mantarı entegre üretim tesisi, shiitake yetiştirme odaları, portobello mantar üretim ve paketleme hattı, karma mantar üretim ve işleme tesisi.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
TY-F Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Kesimhaneleri
Dikkat Sadece Modernizasyon: Bu alt kod yalnızca teknoloji yenileme ve modernizasyon niteliğinde başvuruya açık. Yeni kesimhane inşaatı bu kod altında hibe kapsamına girmiyor.
Desteklenen Yatırımlar: Mevcut kesimhane ekipmanlarının modernizasyonu, soğuk zincir altyapısının güncellenmesi, AB gıda güvenliği standartlarına uyum kapsamındaki yenileme yatırımları, atık su arıtma sistemi modernizasyonu.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
TY-G Kanatlı Kesimhaneleri
Büyükbaş-küçükbaş kesimhanelerinin aksine kanatlı kesimhanelerinde yeni tesis dahil tüm niteliklerde başvuru yapılabiliyor.
Desteklenen Yatırımlar: Kanatlı kesim ve iç organ temizleme hattı, soğutma ve dondurma altyapısı, paketleme ve vakum sistemleri, atık yönetim altyapısı.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
3. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kullanımına Yönelik Yatırımlar (YEÜ)
Dikkat Sadece Modernizasyon: Bu kategoride Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar kapsamındaki yenilenebilir enerji desteği yalnızca teknoloji yenileme niteliğinde geçerli. Yeni enerji tesisi kurmak isteyenler Kırsal Ekonomik Altyapı kategorisindeki AFG-D kodunu veya TKDK-IPARD programını incelemelidir.
Desteklenen Yatırımlar: Mevcut tarımsal işletmeye bağlı güneş enerji sistemi (GES) modernizasyonu, biyogaz üretim tesisi güncelleme yatırımları, rüzgar enerji sistemi teknoloji yenilemesi, şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerin modernizasyonu.
Jeotermal İstisna: Jeotermal yatırımlarında kuyu açılışı hibe kapsamı dışındadır.
GES Arazi İzni: Tarım arazisi üzerinde kurulacak GES yatırımlarında 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu kapsamında arazi izin belgesi başvuru aşamasında sisteme yüklenmelidir.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
4. Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar (SÜİ)
Konu Kodu: S-A (Denizlerde Yetiştiricilik) | S-B (Tatlı Sularda Yetiştiricilik)
Bu kategori büyük ölçekli ticari su ürünleri yatırımlarını kapsıyor. Küçük aile işletmesinde su ürünleri yatırımları için Kırsal Ekonomik Altyapı kategorisindeki SY kodu daha uygun.
Desteklenen Yatırımlar:
Tatlı sularda yetiştiricilik (S-B) kapsamında alabalık, yayın, sazan, mersin balığı ve tilapya gibi tatlısu türleri için entegre yetiştiricilik tesisi, havuz sistemleri ve sirkülasyon altyapısı, kuluçkahane tesisleri, yemleme sistemleri, hasat ve işleme altyapısı, soğuk zincir depolama destekleniyor.
Denizlerde yetiştiricilik (S-A) kapsamında çipura, levrek, kalkan gibi deniz balıkları için kafes yetiştiricilik altyapısı, midye ve istiridye yetiştiricilik tesisleri, deniz salyangozu üretim altyapısı, soğuk zincir ve işleme üniteleri hibe kapsamında.
Somut Örnekler: Entegre alabalık tesisi, Karadeniz kalkan kafes yetiştiriciliği altyapısı, Ege çipura-levrek kafes tesisi, midye yetiştiricilik ve paketleme tesisi.
Yeni Tesis İçin İzin: Su ürünleri yeni tesis başvurularında ön izin belgesi için İl Müdürlüğüne dilekçe verilmiş ve kayda alınmış olması şart. Bu adımı başvurudan önce tamamlayın.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
5. Hayvansal ve Bitkisel Orijinli Gübre İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması (HOG)
Konu Kodu: HOG-A (Hayvansal Orijinli) | HOG-B (Bitkisel Orijinli)
Organik tarımın yaygınlaşması ve sürdürülebilir üretim hedefleriyle birlikte organik gübre üretim tesisleri KKYDP'de ayrı bir kategori olarak destekleniyor.
Desteklenen Yatırımlar:
Hayvansal orijinli gübre (HOG-A) kapsamında ahır gübresi ve sıvı gübre işleme tesisi, kompost üretim platformu ve çevirme ekipmanları, solucan gübresi (vermikompost) üretim altyapısı, gübre granülleme ve paketleme hatları, depolama üniteleri destekleniyor.
Bitkisel orijinli gübre (HOG-B) kapsamında bitki artıklar, sap, saman ve yeşil atıklardan kompost üretim tesisi, humik asit üretim ekipmanları, granülleme ve paketleme hatları hibe kapsamında.
Somut Örnekler: Entegre hayvancılık işletmesine bağlı organik gübre üretim ve paketleme tesisi, katı ve sıvı ahır gübresi işleme ünitesi, kooperatif işleyişinde kompost üretim tesisi.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
B Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımları: Aile İşletmesinden Akıllı Tarıma
Bu kategori, büyük ölçekli tesis yatırımı yapmadan da KKYDP'den hibe alabileceğinizi gösteren bölümdür. Küçük ve orta ölçekli üreticiler, aile işletmeleri ve kooperatifler için tasarlanmış. A kategorisine kıyasla hibeye esas proje limitleri daha düşük tutulmuş ancak bu limitlerin de her yıl yeni tebliğle güncellendiğini unutmayın.
Konu Kodu Neden Önemli? Başvuru sistemi konu koduna göre alır. Yanlış kod seçimi başvurunuzu baştan sıfırlayabilir. Aşağıda her alt konu için kodu ve uygun nitelikleri veriyoruz.
6. Aile İşletmeciliği Faaliyetlerinin Geliştirilmesine Yönelik Altyapı Yatırımları (AİFG)
Bu başlık altında 5 farklı alt konu kodu var. Hangi yatırımın hangi koda girdiğini doğru belirlemek kritik.
AİFG-A Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Paketlenmesi ve Depolanması
Tarımsal ürünlerin aile işletmesi ölçeğinde paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tesisler.
Desteklenen Yatırımlar: Paketleme makineleri, etiketleme sistemleri, vakum paketleme ekipmanları, küçük ölçekli soğuk depolama üniteleri, taşıma bantları ve eleme sistemleri.
Somut Örnekler: Köy kooperatifinin peynir paketleme ünitesi, sebze yıkama-paketleme hattı, fındık eleme-paketleme ekipmanı.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
AİFG-B Tarımsal Ürünlerin Depolanması (Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu)
Dikkat Kısıtlı Nitelik: Bu alt kod yalnızca yeni tesis için geçerli. Kapasite artırımı veya modernizasyon başvurusu yapılamıyor.
Desteklenen Yatırımlar: Küçük ölçekli galvanizli çelik silo inşaatı ve ekipmanları, soğuk hava odası yapımı ve iklimlendirme sistemleri.
Somut Örnekler: Aile işletmesi hububat silosu, küçük meyve soğuk hava deposu.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yalnızca yeni tesis. Hibe Oranı: %50 - %65
AİFG-C Tarımsal Sabit Yatırımlar
Hayvancılık ve bitkisel üretim tesisleri aile işletmesi ölçeğinde bu kod altında destekleniyor.
Desteklenen Yatırımlar: Küçük ölçekli ahır inşaatı ve ekipmanları, barınak modernizasyonu, sağım ünitesi, yem deposu, gübre yönetim sistemi, küçük sera ve yüksek tünel yapımı.
Somut Örnekler: Küçükbaş barınak + sağım ünitesi, aile ölçeğinde süt sığırı ahır modernizasyonu, 500 m² aile serası.
Su Kısıt Uyarısı: Büyükbaş yetiştiriciliğinde su kısıtlı olan havzalarda yeni tesis ve kısmen tamamlama başvuruları kabul edilmiyor. İl Müdürlüğünden teyit edin.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
AİFG-D Kültür Mantar Üretim Tesisi
Aile ölçeğinden başlayabileceğiniz, düşük arazi gereksinimi ve yüksek katma değeriyle öne çıkan bir yatırım alanı.
Desteklenen Yatırımlar: Mantarhane (yetiştirme odası) inşaatı, iklimlendirme ve nem kontrol sistemleri, sterilizasyon ekipmanları, kompost ve substrat hazırlama üniteleri, hasat ve paketleme ekipmanları.
Somut Örnekler: İstiridye mantar yetiştirme ünitesi, shiitake mantar üretim tesisi, portobello mantar yetiştirme odası ve paketleme hattı.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
AİFG-E Yenilenebilir Enerji Tesisleri (Aile İşletmesi Ölçeği)
Dikkat Kısıtlı Nitelik: Bu alt kod yalnızca teknoloji yenileme niteliğinde başvuruya açık.
Desteklenen Yatırımlar: Tarımsal işletmeye bağlı küçük ölçekli güneş enerjisi sistemi modernizasyonu ve yenilenebilir enerji altyapısı güncellemesi.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
AİFG-F İş Planı (Makine Ekipman Alımı)
İnşaat içermeyen, yalnızca makine-ekipman odaklı küçük ölçekli yatırımlar için özel iş planı kapsamı.
Özel Koşul: Bu kapsamda başvuru için son başvuru tarihinden önce Bakanlık kayıt sistemine en az 1 yıldır kesintisiz kayıtlı olmak zorunludur. Bu şartı sağlamayan başvurular değerlendirme dışı bırakılır.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
7. Arıcılık ve Arı Ürünlerine Yönelik Yatırımlar (AÜİP)
Hem yetiştiricilik altyapısı hem işleme tesisleri bu kod altında destekleniyor.
Desteklenen Yatırımlar:
İşleme ve paketleme tesisi olarak bal süzme ve süzme üniteleri, dolum ve paketleme ekipmanları, balmumu işleme ve kalıplama sistemleri, propolis ekstraksiyon ekipmanları, arı sütü işleme altyapısı, soğuk muhafaza üniteleri destekleniyor.
Gezginci arıcılık için özel destekte ise Tebliğe göre 200 adet ve üzeri arılı kovan ile gezginci arıcılık yapan veya 100 adet ve üzeri kovana sahip ana arı üretimi yapan üreticiler için arıcı barakası veya karavan alımı hibe kapsamında değerlendiriliyor. Arıcı barakasının demonte sökülüp takılabilir yapıda olması şart.
Arıcılık Avantajı: Bu kategoride makine ekipman yerleşim planı sunulması zorunlu değil diğer kategorilere kıyasla başvuru sürecini kolaylaştırıyor.
Dikkat Kısıtlı Nitelik: Yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuru yapılabiliyor. Kısmen tamamlama ve kapasite artırımı bu kod altında mümkün değil.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
8. Bilişim Sistemleri ve Eğitimi Akıllı Tarım Uygulamaları (BSY)
KKYDP'nin dijital tarım odaklı yeni kategorisi. Tarımsal üretimde teknoloji kullanan işletmeler için tasarlanmış.
Desteklenen Yatırımlar:
Sensör ve izleme sistemleri olarak toprak nem sensörleri, hava istasyonları, bitki sağlığı izleme ve hayvan takip sistemleri destekleniyor.
Yapay zeka ve karar destek sistemleri kapsamında tarımsal yapay zeka yazılımları, mahsul tahmin sistemleri, hastalık ve zararlı erken uyarı sistemleri ile akıllı sulama otomasyonu hibe kapsamında.
Çiftlik bilgi ve yönetim sistemleri alanında ise sürü yönetim yazılımları, sera otomasyon sistemleri, tarım dronu ve görüntü işleme altyapısı ile robotik hasat ekipmanları destekleniyor.
Önemli: Bu kategori yalnızca mevcut alan bir tarımsal işletmeye entegre edilecek akıllı tarım yatırımlarını kapsıyor. Başka tarımsal faaliyet olmaksızın yalnızca bilişim ekipman alımı bu kapsama girmiyor.
Dikkat Kısıtlı Nitelik: Yalnızca teknoloji yenileme/modernizasyon niteliğinde başvuru yapılabiliyor.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
9. El Sanatları (Zanaatkârlık) ve Katma Değerli Ürünlere Yönelik Yatırımlar (ESKÜ)
Kırsal alanda geleneksel el sanatlarını ve yerel katma değerli ürün üretimini modernize etmek isteyen girişimciler için. Tebliğ ekinde tanımlanan ürün listesi esas alınıyor.
Desteklenen faaliyet alanları: Geleneksel dokumacılık (kilim, halı, oya, şal), ahşap el işleri ve mobilya atölyesi, seramik ve çömlek üretim atölyesi, geleneksel gıda ürünleri üretim tesisi (tarhana, pekmez, reçel, yöresel salamura), coğrafi işaretli ürün üretim ve paketleme, geleneksel deri ürünleri atölyesi.
Somut Örnekler: Yöresel tarhana ve ev makarnası üretim atölyesi, kilim dokuma tezgahları ve atölye altyapısı, el yapımı seramik üretim ve satış ünitesi.
Dikkat Kısıtlı Nitelik: Yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuru yapılabiliyor. Kısmen tamamlama ve kapasite artırımı mümkün değil.
Uygun Başvuru Nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe Oranı: %50 - %65
KKYDP Nedir, Amacı Ne?
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP); 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 19. maddesi ve 2800 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na dayanılarak hazırlanmış, yıllık tebliğlerle güncellenen bir hibe destek programıdır.
Programın amacı resmi olarak şöyle tanımlanmıştır: Kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi entegrasyonunun sağlanması için aile işletmeciliği faaliyetleri işle mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması ve yeni teknoloji içeren yatırımların teşvik edilmesi.
Özetle: Tarımsal yatırımınızı modernize etmek, yeni tesis kurmak veya işleme kapasitesi oluşturmak istiyorsanız, devlet bu yatırımın önemli bir bölümünü hibe olarak karşılıyor.
KKYDP mi, IPARD mı? Hangisi Size Uygun?
Bu iki programın ayrımını bilmek, başvurudan önce en kritik kararı doğru vermenizi sağlar.
| Özellik | KKYDP | IPARD |
|---|---|---|
| Yöneten kurum | Tarım ve Orman Bakanlığı (TRGM) | TKDK |
| Finansman | Ulusal bütçe | AB + Türkiye ortak |
| Başvuru yeri | İl Tarım ve Orman Müdürlüğü/Online Başvuru | TKDK Online Sistemi |
| Hedef kitle | KOBİ (mikro, küçük, orta ölçek) | Tüm yatırımcılar |
| AB standardı zorunluluğu | Hayır | Evet |
| Başvuru sıklığı | Yılda 1 kez | Çağrı dönemlerine göre |
| Hibe oranı | %50 – %65 | %50 – %65 |
| Karar mercii | İl + Merkez Komisyonu | TKDK |
| Sonuç süresi | 2–4 ay | 3–5 ay |
Her iki programa da aynı anda başvurabilir misiniz? Aynı harcama kalemi için iki farklı hibeden yararlanılamaz. Ancak projenizin farklı kalemlerine farklı destekler planlanabilir. Bunu birlikte değerlendiriyoruz.
KKYDP Başvuru Ş?artları — Uygunluk Kriterleri
? Başvurabilecekler: Üretici örgütleri işle kadınlar ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere, mikro, küçük veya orta ölçekli işletme statüsündeki gerçek kişi şahıs işletmeleri ve tüzel kişi şirketler (limited, anonim, kollektif şirketler, kooperatifler, tarımsal üretici birlikleri ve ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri) başvurabilir.
Genç girişimci tanımı: Başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişi.
Zorunlu ön koşullar: Bakanlığın ÇKS, tarımsal üretim kayıt sistemi veya diğer kayıt sistemlerinden birine kayıtlı olmak zorunludur. Vergi ve SGK borcu olmamalı; son üç yıl üst üste vergi öncesi zarar gösteren işletmeler başvuramaz; yetkili müdürler işle ortakların adli sicil kaydı olmamalıdır.
? Başvuramayacaklar: Kamu görevlileri ve devlet memurları bireysel başvuruda bulunamaz. KOBİ sınırını aşan büyük ölçekli işletmeler bu programın kapsamı dışındadır.
Yatırım Nerede Yapılabilir? Arazi ve Ruhsat Ş?artları
Bu bölüm, başvuru öncesinde en çok gözden kaçırılan teknik detayları içeriyor. Arazi uygunsuzluğu veya eksik izin, hazırlanmış bir dosyayı sıfırlayabilir.
- Kırsal alan şartı: Yatırım yerinin köy, belde, kırsal mahalle veya TÜİK tarafından kır ya da orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden birinde bulunması gerekir.
- Tarım arazisi izni: Tarım arazileri üzerinde yapılacak tüm yatırımlar için 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında izin alınması zorunludur. Bu izin belgesi başvuru aşamasında sisteme yüklenmelidir. İzin gerektirmediği durumlarda ise İl Müdürlüğünden alınan muafiyet yazısı yüklenir.
- Orman, mera ve zeytin arazileri: 6831 sayılı Orman Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu veya 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu kapsamındaki araziler için ayrıca izin belgesi zorunludur.
- Kiralık arazi: Kira sözleşmesinin başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 yılı kapsaması gerekir. İnşai faaliyet içeren projelerde ayrıca tapu üzerine üst hakkı şerhi zorunludur.
- Hisseli arazi: Diğer hissedarların muvafakatnamesi ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az 7 yıl süreyle başka tesis kurmayacaklarına dair noter onaylı taahhütname gerekir.
Kritik Uyarı
Sözleşme imzalanmadan önce yatırıma kesinlikle başlayamazsınız. Sözleşmeden önce başlayan yatırım giderleri hibe kapsamı dışında kalır.
Hangi Yatırımlar KKYDP Kapsamında?
KKYDP, Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımları olmak üzere iki ana kategori altında toplamda 13 yatırım konusunu kapsıyor.
A — Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar: Büyük Ölçekli Yatırımın Doğru Adresi
Bu kategori, KKYDP'nin en yüksek hibe limitlerini barındıran ana yatırım grubudur. Tarımsal ürün işleme, hayvancılık sabit yatırımları, yenilenebilir enerji, su ürünleri yetiştiriciliği ve gübre üretim tesisleri bu kategorinin kapsamına giriyor.
Hibeye esas proje üst limitleri her yıl yayımlanan tebliğle yeniden belirleniyor. Güncel limitler için Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'nün resmi sayfasını takip edin ya da bizimle iletişime geçin — her dönem açıklandığında sizi bilgilendiriyoruz.
Kritik Kural — Tek Ürün Grubu: Aynı projede farklı konu kodlarına giren ürün veya ürün gruplarının birlikte işlenmesine yönelik başvuru yapılamaz. Örneğin sütün işlendiği bir tesiste aynı projede meyve-sebze işleme kalemi bulunamaz. Soğuk hava depolarında farklı ürün gruplarının birlikte depolanması ise bu kuralın istisnasıdır.
1. Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması (TÜİ)
Bu başlık altında dört ayrı alt konu kodu var. Hangi ürünü işlediğinize göre doğru alt kodu seçmek şart — yanlış koda yapılan başvurular değerlendirme dışı bırakılıyor.
TÜİ-A — Tıbbi ve Aromatik Bitki İşleme
Lavanta, kekik, nane, adaçayı, kimyon, çemen gibi tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi, kurutulması ve paketlenmesine yönelik tesisler.
TÜİ-B — Bitkisel Ürün İşleme
Meyve, sebze, hububat, baklagil, yağlı tohumlar ve bitkisel kaynaklı ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması.
TÜİ-C — Hayvansal Ürün İşleme
Süt, et, yumurta ve diğer hayvansal kaynaklı ürünlerin işlenmesi ve paketlenmesi.
TÜİ-Ç â€” Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu
Büyük ölçekli depolama yatırımları (Galvanizli çelik silo, büyük soğuk hava deposu).
2. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlar (TÜY)
TÜY-A — Modern Yeni Seralar
Işık, ısı, nem, hava akışı ve CO? kontrolü olan kapalı üretim ortamları. TDİOSB içinde ekstra önceliklidir.
TÜY-B & C — Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvancılık
Süt ve besi amaçlı ahır/ağıl inşaatı, sağım sistemleri, yem depoları.
TÜY-Ç â€” Kanatlı Yetiştiriciliği
Broiler, hindi, ördek, bıldırcın ve yumurta tavuğu tesisleri, entegre kümes inşaatı.
TÜY-D — Kültür Mantarı Sabit Yatırım
Ticari ölçekte kültür mantarı üretim tesisleri, iklimlendirme sistemleri.
B — Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımları: Aile İşletmesinden Akıllı Tarıma
Bu kategori, büyük ölçekli tesis yatırımı yapmadan da KKYDP'den hibe alabileceğinizi gösteren bölümdür. Küçük ve orta ölçekli üreticiler, aile işletmeleri ve kooperatifler için tasarlanmış.
- Aile İşletmeciliği Geliştirme (AİFG): Küçük ölçekli paketleme, küçük soğuk depolar, küçük ahır ve seralar.
- Arıcılık (AÜİP): Bal paketleme, karavan ve gezginci arıcılık donanımları.
- Akıllı Tarım Uygulamaları (BSY): Bilişim sistemleri, tarımsal sensörler, dronlar, erken uyarı sistemleri.
- Tarımsal Makine Parkı (MP): Yalnızca kooperatifler ve üretici birlikleri için makine parkı kurulumu.
- Tıbbi ve Aromatik Bitkiler (TABY): Damla sulama, kurutma, damıtma tesisleri.
Yatırımınızın Niteliği Ne?
Bu ayrım hibe oranınızı ve inşaat gider limitlerinizi etkiliyor.
Yeni Tesis
İnşaat gider sınırı: %80
İnşaatı başlamamış projeler
Tamamlama
Sınır yok
Yarım kalmış, ruhsatlı tesisler
Kapasite Artırımı
İnşaat gider sınırı: %60
Faal, ruhsatlı işletmeler
Modernizasyon
İnşaat gider sınırı: %20
Teknoloji yenileme
Hangi Harcamalar Hibe Kapsamında, Hangileri Değil?
Hibe Kapsamındakiler
- İnşaat ve yapım işleri
- Yeni makine ve ekipman alımı
- Taşıma ve montaj giderleri
- Soğuk zincir altyapısı
- Güneş paneli ve sulama sistemi ekipmanları
- Atık yönetim tesisleri
Kapsam Dışındakiler
- KDV (hiçbir koşulda karşılanmaz)
- Arazi ve bina satın alma bedeli
- İkinci el makine ve ekipman
- Kendi yürür makineler (traktör vb. - örgütler hariç)
- İşletme giderleri (yem, ilaç, tohum, işçilik, canlı hayvan alımı)
KKYDP Süreci Adım Adım — Resmi Prosedürün Gerçek Hali
Çağrı İlanı ve Ön Hazırlık
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayınlanan tebliğ ile hibe başvuruları açılır. Yatırım fikrinin uygunluğu analiz edilir, ÇKS/TÜKAS kayıtları ve resmi evraklar toplanır.
Mimari ve Mühendislik Projelerinin Hazırlanması
Yatırım için gerekli mimari, statik, elektrik ve mekanik (avan veya tatbikat) projeleri yetkili mühendislerce çizilir. Makine ve ekipman yerleşim planları oluşturulur.
Bütçe, İş Planı ve Başvuru Dosyası
Referans fiyat listelerine veya alınan proforma faturalara göre bütçe oluşturulur. Detaylı teknik iş planı yazılarak KKYDP sistemine yüklenir.
Değerlendirme ve Hibe Sözleşmesi
İl Müdürlüğü ve Merkez değerlendirmesinin ardından onaylanan projeler ilan edilir. Onaylı tatbikat projeleri ile birlikte hibe sözleşmesi imzalanır.
Uygulama ve Hibe Ödemesi (Hak Ediş)
Tesis kurulumu ve ekipman alımları tamamlanır. İl Müdürlüğü denetimi sonrası hak ediş dosyası teslim edilir ve hibe tutarı hesaba yatırılır.
Projenizi Hayata Geçirelim
SerMimar® Yatırım olarak yatırım fikrinizi analiz ediyor, en uygun hibe programını belirliyor ve başvuru dosyanızı profesyonelce hazırlıyoruz.
Projenizi Bize Anlatın
