IPARD Programı Nedir?
IPARD, Avrupa Birliği (AB) tarafından aday ve potansiyel aday ülkelere destek olmak amacıyla oluşturulan Katılım Öncesi Yardım Aracı'nın Kırsal Kalkınma bileşenidir. İngilizce adıyla "Instrument for Pre-Accession Assistance Rural Development" olan program, bu isimdeki kelimelerin baş harflerinden oluşan 'IPARD' programı şeklinde isimlendirilmektedir.
IPARD, Avrupa Birliği'nin Ortak Tarım Politikası, Kırsal Kalkınma Politikası ve ilgili politikalarının uygulanması ve yönetimi için uyum hazırlıklarını ve bu kapsamda politika geliştirilmesini desteklemeyi amaçlayan bir mali destek mekanizmasıdır. Temel amacı, Türkiye'deki tarım sektörünün modernizasyonunu sağlamak, çiftçilerin gelirini artırmak, kırsal altyapıyı geliştirmek ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını teşvik etmektir.
Avrupa Birliği Eş Finansmanı
IPARD fonları, Avrupa Birliği bütçesinden ayrılan özel bir ödenek ve Türkiye Cumhuriyeti eş finansmanı ile Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından kullandırılır.
Proje Destekleme Süreci Nasıl İşler?
IPARD programı çerçevesinde, projelerin desteklenme aşamaları titizlikle planlanmıştır. Başvurudan kapanışa 7 temel adım.
1.Başvuru ve Proje Hazırlığı
Potansiyel başvuru sahipleri, yatırım yapmayı düşündükleri sektörde IPARD programını ve önceki çağrılarda yayınlanan başvuru çağrı rehberlerini göz önünde bulundurarak proje fikirlerini geliştirirler.
2.Başvuru Süreci
TKDK tarafından proje çağrısına çıkıldıktan sonra, başvuru sahibi çağrıya esas güncel başvuru çağrı rehberi ve destekleyici dokümanları dikkate alarak proje başvuru dosyasını oluşturur ve ilgili İl Koordinatörlüğüne sunar.
3.Değerlendirme ve Seçim
Başvuru sistemi vasıtasıyla başvuru paketleri ilk olarak idari kontrolden geçirilir. Uygunluk kontrolü ve yerinde kontroller yapılır. TKDK merkezine iletilir ve onay komitesi tarafından onaylanır.
4.Sözleşme İmzalanması
Sözleşme hak kazanan başvuru sahipleri ilgili İl Koordinatörlüğüne davet edilir ve projenin uygulama süreçlerine ilişkin sözleşme imzalanır. Artık resmi olarak 'Faydalanıcı' olurlar.
5.Proje Uygulama ve Ödeme
Sözleşme imzalandıktan sonra yatırımlar şartlara uygun olarak gerçekleştirilir. Fatura ve ödeme talepleri idareye sunulur, kontroller sonrası ödemeler gerçekleştirilir.
6.İzleme ve Değerlendirme
Uygulama aşaması tamamlandıktan ve son ödemenin alınmasından sonra 5 yıllık izleme süreci başlar. Bu dönem boyunca denetimler yapılır ve destekleme kurallarına uyum izlenir.
7.Projenin Kapanışı
5 yıllık izleme süresi tamamlandıktan sonra proje resmi olarak kapanır. Faydalanıcı işletmesini devretme hakkına sahip olur.
IPARD Programı Hangi İllerde Uygulanmaktadır?
IPARD I ve IPARD II dönemlerinde sadece belirli 42 ilde uygulanan program, IPARD III dönemi (2024 ve sonrası) itibariyle artık Türkiye'nin 81 iline yayılmıştır.
IPARD Programının Türkiye'deki Tarihçesi
IPARD, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) üyelik süreci kapsamında yürütülen tarım ve kırsal kalkınma politikalarının bir parçası olarak ortaya çıkmış ve aşamalandırılmıştır.
Adaylık Süreci
Türkiye, AB Helsinki Zirvesi'nde aday ülke olarak kabul edildi. AB'ye uyum için ön hazırlık çalışmaları başladı.
IPA'nın Başlaması
AB ile tam üyelik müzakerelerine başlandı. Kırsal Kalkınma için IPA Kırsal Kalkınma Bileşeni (IPARD) hayata geçirildi.
IPARD Planı
2007-2013 yılları için IPARD Programı hazırlandı ve Avrupa Komisyonu ile Türkiye arasında onaylandı.
İlk Uygulamalar
Avrupa Komisyonunun yetki devri vermesinin ardından IPARD I Programı resmen başladı.
IPARD II Dönemi
IPARD II programı ile bütçe ve desteklenen sektörler genişletildi. (2024 yılına kadar uzatıldı).
IPARD III Dönemi
81 ili kapsayacak şekilde 430 Milyon Euro bütçeli IPARD III programı başladı.
